Archive

Archive for the ‘పద్యాలు’ Category

కంప్యూటరు ఈ యుగపు ఋక్కు

September 12, 2009 11 comments

సమకాలీన తెలుగు కవుల్లో గరికపాటి నరసింహారావు ప్రసిద్ధులు. దేశవిదేశాల్లో దాదాపు 250 అవధానాలు చేసిన పండితుడాయన. టీవీల్లో కావ్యపఠనం చేస్తూ పండిత పామరులను అలరిస్తూ ఉంటారు. ఛందోబద్ధ పద్యాలను వినసొంపుగా పాడి పండిత పామరులను అలరిస్తూ ఉంటారు.

సాగర ఘోష ఆయన రాసిన పద్యకావ్యం. ప్రాచీన కాలం నుండి ప్రస్తుతం వరకు మానవాభ్యుదయం గురించి 1100 పద్యాల్లో రాసిన కావ్యమది. మానవ చరిత ప్రస్థానంలో చోటుచేసుకున్న యుద్ధాలు, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలవంటి అనేక ముఖ్యఘట్టాలను, అనేకమంది ప్రముఖ వ్యక్తులను స్పృశిస్తూ సాగుతుంది ఈ కావ్యం. కంప్యూటరు ఆవిష్కరణ గురించి కూడా రాసారు. ఊరికినే రాయడం కాదు, కంప్యూటరుకు ఎంతో ప్రాముఖ్యతనిస్తూ ఏకంగా ఒక పెద్ద దండకమే రాసారు. కావ్యం రాసేసి చదూకోండి ఫోండ నలేదాయన, చక్కగా గానం చేసి, మనకు వినిపించారు. ఈ కంప్యూటరు దండకాన్ని ఇక్కడ వినిపిస్తున్నాను.

http://static.odeo.com/flash/player_audio_embed_v2.swfముందు, కంప్యూటరు గురించి ఆయన రాసిన ఒక చక్కటి పద్యం.. లయబద్ధంగా అశ్వగతిలో సాగుతుంది, ఈ లయగ్రాహి పద్యం. (రాకేశ్వరుని లయగ్రాహి వివరణ గురించి చూసారా?) ఇదిగో ఈ పద్యం చదువుతూ, వినండి. వింటూ చదవండి.

లెక్కలను చెప్పగను చిక్కుముడి విప్పగను పెక్కుపను లొక్కపరి చక్కగను జేయన్
క్కరము లంపగను మక్కువలు నింపగను దిక్కులను చల్లగను చుక్కలను బంపన్
చుక్కలను సూక్ష్మమును ముక్కలును మూలమును ఒక్కటె సమస్తమను అక్కజము చూపన్
దిక్కెవరు ఈ యుగపు ఋక్కెవరు యంత్రముల దిక్కరివి నీవెగద మ్రొక్కులను గొమ్మా!

ఈ పద్యం తరవాత మొదలౌతుంది లయబద్ధంగా సాగే దండకం. కవికి, కంప్యూటరు విఘ్నేశ్వరుని తలపిస్తుందట -విఘ్నేశ్వరీదేవి యట! 🙂
http://static.odeo.com/flash/player_audio_embed_v2.swfమాహాశాస్త్రవేద్యా మహాతంత్ర విద్యా
మహాబుద్ధిసాధ్యా అసాధ్యా అభేద్యా

భవత్సృష్టి ఈ సృష్టి రూపంబు మార్చెన్, స్వరూపమ్ము దీర్చెన్
భవద్రూపమున్ జూడ నాకేలనో ఆదిదైవంబు విఘ్నేశ భావంబు దోచున్ మనంబందు

ఎన్నడైనేన ఒక్కింత పాడైన చో నాడు మామోము మేమైన చూడంగ కీడౌనుగా ‘ అని అంటున్నాడు కవి.

వాన వెలిసినట్టుంది గదా! 🙂 ఇంకా చూడండి..
http://static.odeo.com/flash/player_audio_embed_v2.swfకంప్యూటరు దేవీ! నీకెన్ని భాషలు తెలుసునో గదా! వేవేల భాషలు, లిపిలేని భాషలు, విశేషాల భాషలు, వినూత్నమైన భాషలు.. ఎన్ని తెలుసమ్మా నీకు!! పాస్కల్లు, లోటస్సు, డీబేసు, బేసిక్కు, కోబాల్, ఒరాకిల్లు, సీప్లస్సు, ప్లస్‌ప్లస్సు,..

http://static.odeo.com/flash/player_audio_embed_v2.swfనీ వ్యాప్తిని ఊహింపశక్యమే నాకు! పెళ్ళిళ్ళలో నీవె, పేరంటములలో నీవె, కాలేజిలన్నీవె, కాటేజిలన్నీవె, పెద్ద హోటళ్ళలో పూటకూటిళ్ళలో, అణ్వాయుధమ్మందు ఆఫీసు ఫైళ్ళందు, రోదశీ యాత్రలో ద్వాదశీ పూజలో.. పెద్దదో చిన్నదో నీ రూపమే కనిపించు గదా!

http://static.odeo.com/flash/player_audio_embed_v2.swfనీవు లేక మేము ఉండటమన్న ఆలోచనే పరిహాసముగా తోచుచున్నది. Y2K గండాన్ని గట్టెక్కి, ప్రపంచాన్ని గట్టెక్కించావు.

http://static.odeo.com/flash/player_audio_embed_v2.swfనీ దివ్యగాథలను చెప్పుకోడానికి శతాబ్దులు సహస్రాబ్దులూ సరిపోవు తల్లీ! ఆరోవేదానివి, ఏడోశాస్త్రానివి కంప్యూటరు తల్లీ!!

సాగరఘోష మొత్తం కావ్యాన్ని గరికపాటి నరసింహారావు గొంతులో ప్రవచనం.కామ్ లో వినండి.

కందానికో నూలుపోగు

ఏ యుగంలోనైనా అందం నాలుగు పాదాల మీదా నడిచే పద్యం, కందం. ఈ మధ్య బ్లాగుల్లో మళ్ళీ కంద పద్యం కాంతులీనింది -ముఖ్యంగా రెండు బ్లాగుల కారణంగా. కందపద్యం ఎలా చెప్పాలో రాకేశ్వరరావు సచిత్రంగా సోదాహరణంగా వివరించారు. కందపు గ్లామరును, గ్రామరునూ వివరిస్తూ చంద్రిమలో ఓ చక్కని జాబు వచ్చింది. ఈ రెండు చోట్లా బహు చక్కని వ్యాఖ్యలూ, వాటిలో అందమైన ఆశుకందాలూ వచ్చాయి. ఓపక్క అక్కడ వ్యాఖ్యలు రాస్తూనే రానారె తన బ్లాగులో ఒక సర్వలఘు కందాన్ని రాసారు. ఈ పద్యసంరంభం చూసాక నాకూ రాద్దామని ఉత్సాహం వచ్చింది. సూదీ దారం తీసుకుని పద్యాలు కుట్టేద్దామని కూచున్నా.. ఇదిగో ఇప్పటికయ్యింది. సరే, రాసిన రెండూ పద్యాలూ నా బ్లాగులోనే పెట్టేసుకుందామని, ఇదిగో ఇలా..

మరిమరి తరచిన తదుపరి
తెరతొలగెను చిరువెలిగెను, నిలిచెను బరిలో
చిరపరిచిత తెర వెలుగునె
వరముగ మలచిన.. గడుసరి మదుపరి యతడే!

పార్టీ పెడితే చాలదు
హార్టీగా మాటలాడు టార్టే కాదోయ్!
కర్టుగ తిట్టిన గానీ
హర్టవ్వక నవ్వగలుగు హార్టుండవలెన్

పద్యాలు బాగున్నాయా.. అదే మరి కందం మహిమ!
బాలేవా! ఎంచేతబ్బా, ఇవి కందాలేనే !!

మేటి దివిటీలు – 2

బాపు

బామ్మ (బాపు బొమ్మ) గురించి తెలీని తెలుగువారుండరు. మన మేటి చిత్రకారుడు బాపు. మన మేటి సినిమా దర్శకుడు బాపు. మేటి కార్టూనిస్టు బాపు. మేటి రామభక్తుడు బాపు. మేటి దివిటీల్లో బాపు ఒకడు.

స్నేహానికి మేటి ప్రతీకల్లో బాపు ఒకడు. బాపు, రమణల స్నేహం జగద్విదితం. వీరిద్దరి స్నేహాన్ని పురస్కరించుకుని వీరిని ద్వంద్వ సమాసమని ప్రేమగా పిలుచుకుంటాం. ఆ
ద్వంద్వ సమాసాన్ని ఇక్కడ విడదీసిన పాపం నాదే! బాపు తన సినిమాలకు గాను అనేక మంది సాంకేతికులతో కలిసి పనిచేసాడట. ఒక్క మాటలు కుట్టే పనికి మాత్రం రమణను తప్పించుకోలేకపోయాడు. “ఆ సంకెళ్ళకూ జై” అంటూ స్వయంగా ముళ్ళపూడి వెంకట రమణ చెప్పిన మాటే అది. రచనలోని గొప్పదనాన్ని తన బొమ్మలతో బాపు మింగేస్తాడని రావిశాస్త్రి వాపోయాడట.

బాపు బొమ్మల గురించి చెప్పిన మాటల్లో చిరస్మరణీయమైనది మరొకటుంది..

కొంటెబొమ్మల బాపు
కొన్ని తరముల సేపు
గుండె ఊయలలూపు
ఓ కూనలమ్మా!

ఇలా కూనలమ్మ పదం రాసి, ఆరుద్ర బాపుకు ఎప్పుడో పద్యాభిషేకం చేసాడు. బొమ్మలే కాదు, బాపు చేతిలో తెలుగు అక్షరాలు కూడా హొయలు పోయాయి. ఇప్పుడు ఆ చేతిరాత ఒక ఫాంటై అలరిస్తోంది

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


ఆ మేటి దివిటీకి నా హారతి..

బాపు గీసిన బొమ్మ
చూసినంతనె బ్రహ్మ
కండ్ల మెరిసెను చెమ్మ
తెలుగు బిడ్డా!

ఎనిమిది కళ్ళు చెమ్మగిల్లిన కారణం..

మహిమలున్నను చెంత
మలచలేనని సుంత
ఈర్ష్య తోడను కొంత
ఓ తెలుగు బిడ్డా!

ఈర్ష్యతోనట! కానీ ఆ కారణం కొంతే.. మరి మిగతా కారణమేంటో…

అం..త బాపును కూడ
తానె చేసినవాడ
ననెడి గర్వము తోడ
తెలుగు బిడ్డా!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~



ఆ మహానుభావుడికి, ఆ సత్తిరాజు లక్ష్మీనారాయణకు, ఆ బాపుకు పద్మ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసే అవకాశాన్ని, తద్వారా తమ్ము తాము గౌరవించుకునే అవకాశాన్నీ పొందలేని అజ్ఞానులపై నాకు సానుభూతి కలుగుతోంది.

ప్రజల గుండెల్లో పటం కట్టుకుని ఉన్నవాడికి ఏ పురస్కారాలూ అవసరం లేదులే!

లేటుగా వెలిగిన లైటు

పొద్దు నిర్వహించిన అభినవ భువనవిజయం కవి సమ్మేళనంలో నావీ కొన్ని పద్యాలుండటం నాకెంతో సంతోషం కలిగించింది. ఆ సమ్మేళనానికై సమస్యలను కొత్తపాళీ గారు ఇచ్చారు. ఆయనిచ్చిన సమస్యలలో నాకు బాగా కష్టమనిపించింది – “గ్లోబలు వార్మింగు యనుచు గోముగ పలికెన్”.

తాడేపల్లి లలితా బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారు ఈ సమస్యను అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలకు అన్వయించి చక్కటి పూరణ రాసి పంపించారు. కొన్ని ఘోరమైన తప్పులతో నేనూ ఓ పద్యం రాసి పంపించాను. సహజంగానే అది అనుమతికి నోచుకోలేదు.

అంతా అయిపోయాక, సమ్మేళనం సందడి సద్దుమణిగాక, తీరుబడిగా ఒక పద్యం రాసి కొత్తపాళీ గారికి పంపించాను. బానేవుందన్నారు.. అంచేత దాన్ని ఇక్కడ, ఇలా..

నోబెలు పొందిన గోరును
ఆ బహుమతి ఎట్టులొచ్చె యని ప్రశ్నించన్
నోబులుగా నవ్వి యతడు
గ్లోబలు వార్మింగు యనుచు గోముగ పలికెన్

Categories: పద్యాలు

మేటి దివిటీలు – 1

తెలుగు వారి చరిత్ర రెండువేల యేళ్ళ నాటిది. ఐతరేయ బ్రాహ్మణంలో మొట్టమొదటి సారిగా మన ప్రసక్తి వచ్చిందట. ఎన్ని వేల యేళ్ళవాళ్ళమో ఖచ్చితంగా తెలీకపోయినా మొత్తానికి కొన్ని వేల యేళ్ళ వాళ్ళమే!

కొన్ని వేల యేళ్ళలో కొన్ని కోట్ల మంది పుట్టి, బ్రతికి, పోయారు. కొన్ని లక్షల మంది పుట్టి, బ్రతికి, బ్రతికించి, పోయారు. కొన్ని వందల మంది మాత్రం.. పుట్టి, బ్రతుకుతూ ఉన్నారు. ప్రజల మనసుల్లో వీరు చిరంజీవులు. తెలుగు జాతి ఉన్నంత కాలం వాళ్ళు ఉంటారు. అలాంటి వారిలో నుండి నాకు నచ్చిన పది దివిటీల పేర్లు ఇక్కడ రాయదలచాను. వాళ్ళు మనకు ప్రాతస్మరణీయులు. పదే రాయదలచాను కాబట్టి పదే ఉన్నాయి. పదిలో ఉండాల్సినవయ్యుండీ ఇక్కడ పేర్లు లేకపోతే.. అది నా తెలివితక్కువతనమే తప్ప చిరస్మరణీయులను తక్కువ చెయ్యడం కానే కాదు. ఆ సంగతి మీకు తెలియనిదేం కాదు!

అ వెలుగు దివిటీల గురించి రాయగలిగేంత విషయం ఉన్నవాడినేం కాదు నేను. నాకు తోచినంతలో ఒకటో రెండో పద్యాలు రాసి పూజ చేస్తున్నాను. పనిలో పనిగా నా పద్య కండూతి కూడా తీరుతోంది.

ఇక నేనెంచుకున్న వరస.. ఇది వారి జీవిత కాలాలను బట్టి తీసుకున్న వరస కాదు. వారి గొప్పతనాన్ని బట్టి నేనిచ్చిన ర్యాంకింగూ కాదు. దీనికో వరస లేదు. ఎవరిపై పద్యం సిద్ధమైతే వారి పేరు పెట్టేస్తానన్నమాట!
———————————————

వేమన:
తెలుగు వాడికి వేమన తొలిగురువు. మనకో వేదాన్ని ఇచ్చి, మన గుండెల్లో నిలిచిపోయాడు. ఉప్పు కప్పురాల తేడాయైనా, అల్పుడెలా పలుకుతాడన్నా.. వేమన వేదంలో మనకు దొరుకుతుంది! తెలుగుజాతికి ప్రాతస్మరణీయుడైన వేమన చరిత్ర అస్పష్టంగా ఉండటం మన దురదృష్టం. రెండేళ్ళ కిందనుకుంటా.. రాతప్రతుల సేకరణ అనే యజ్ఞం చేస్తే కొన్ని లక్షల పత్రాలు పోగుపడ్డాయట కేంద్ర ప్రభుత్వం దగ్గర. అలాంటి బృహత్ప్రయత్నం రాష్ట్ర ప్రభుత్వమూ చేస్తే వేమన గురించిన మరిన్ని వివరాలు తెలియవచ్చేమో!

వేమనకో నూలుపోగు:

అరటిపండునొలిచి అరచేతిలోనుంచి
ఆరగింపుమంటి వాదరమున
ఆంధ్ర జాతికీవె ఆదిగురుడవయ్య
అఖిలజనులవినుత అమర వేమ


వేమ నీతి యదియె వేమగీత యదియె
వేదసమముగాని వేరు గాదు
వేయిగళములెత్తి వేమారు పాడరా
వేద స్ఫూర్తి తోడ వేమ సూక్తి

రహదారులు, రహగొందులు, రహసందులు

November 24, 2007 6 comments

కర్ణుడి చావుకు కారణాలివీ అంటూ ఒక పద్యం ఉంది. గూగులునడిగాను గానీ దొరకలేదు. నాకు గుర్తున్నంత వరకు రాస్తున్నాను. మొదటి పాదం మొదటి పదం సరైనదో కాదో తెలీదు..

నరు(?) చేతను నాచేతను
వరమడిగిన కుంతి చేత పారుని చేతన్
ధరచే భార్గవు చేతన్
నరయంగా కర్ణుడీల్గె నార్వురి చేతన్

హై.లో దిక్కుమాలిన, నత్తనడకల ట్రాఫిక్కుక్కూడా తలమాసిన కారణాలు బోలెడున్నాయి. ఆ కారణాల్లో కొన్ని.., కందాల్లో

రహగొందులు, రహసందులె!
రహదారులు లేనెలేవు రాచనగరునన్
అహరహమిట ప్రవహిస్తూ
సహియించే నాగరికులు సాహసులు సుమీ!

నలుడే అచ్చెరువొందగ
తొలుచుచు, మెలికెలు తిరుగుచు, దూరుచు, తోలున్
తలచిన, బైకుల తిలకులు
తల దూరెడి కంతలోన ధర దూర్చు జుమీ!

తోపుడు బళ్ళకు తోడుగ
ఆపిన యాటో లటునిటు, యాచక గుంపుల్!
దాపునె మొలిచిన యాడులు*
ట్రాఫికు నాపుట కదనపు టమరిక లవియే!

*యాడులు:- ప్రకటనలు (Ads). (ఇలాంటి మ్లేచ్ఛ పదాలు, అందునా పొట్టిపదాలు, పొడిపదాలూ రాసి, ‘అయ్యో అదేంటో చెప్పుకోవాల్సి వచ్చిందే’ అని అనుకుంటే ఎలా? అంచేత నేనలా అనుకోను.)

ఎడమ దిశనె నడపాలని
మడి గట్టుకు కూరుచుంటె మరియా దవదోయ్
కుడిఎడమల ఎడమెంచక
వడివడిగా దూసుకెళుటె మగతన మిచటన్!

బందుల రాబందులు తము
మందలుగా అడ్డగించి బాధలు పెట్టన్
బంధన మందున చిక్కడి
సందులకై ఎగబడుదురు సంకెల బిగియన్

దారికి మధ్యన కడుదురు
పౌరుల బాధలు తలపక ప్రార్థన స్థలముల్
తీరుగ దేవుడె అడ్డగ
వారలకిక రక్షణేది, భాగ్యనగరిలో?

ఏరు దాటిన వెనుక..

November 20, 2007 4 comments

కం. ఏరును దాటిన దళపతి
పేరుకె మద్దతు తెలిపెను! పేరోలగమున్
చేరగ తొలగెను ముసుగులు
తేరుకు జూచిన ప్రభుతకు తెరపడి పోయెన్!

ఊరు హర్దనహళ్ళి
ఊతపదమట ‘హళ్ళి’
‘అప్ప’జెప్పిరి మళ్ళి
-కర్నాటకదల్లి

సూత్రధారుడు నాన్న
పాత్రధారుడు కన్న
భాజపాకిక సున్న

-కర్నాటకాన

రాజకీయమ్మంత
రోత వెదకిననెంత
కానరాదే సుంత
-దేశమందంత!